تئوفیلین

تئوفیلین یک مشتق متیل‌گزانتین است که با مهار غیرانتخابی آنزیم‌های فسفودی‌استراز و تضاد با گیرنده‌های آدنوزین عمل می‌کند. اگرچه به دلیل شاخص درمانی باریک، استفاده از آن نسبت به گذشته کمتر شده، اما همچنان در موارد خاص جایگاه استراتژیک دارد.

موارد مصرف تایید شده

تئوفیلین عمدتا برای مدیریت بیماری‌های انسدادی مجاری هوایی تایید شده است:

۱. آسم برونشیال مزمن

تئوفیلین به عنوان درمان نگهدارنده برای کنترل علائم آسم و پیشگیری از بروز حملات در بیماران مقاوم به درمان‌های خط اول تجویز می‌شود.

توضیح بالینی: این دارو باعث شل شدن عضلات صاف مجاری تنفسی و کاهش پاسخ‌دهی ریه به محرک‌ها می‌شود. با این حال، بر اساس راهنماهای جدید جهانی، تئوفیلین دیگر به عنوان خط اول درمان پیشنهاد نمی‌شود و معمولا به عنوان درمان کمکی در کنار کورتون‌های استنشاقی استفاده می‌گردد. پزشک باید توجه داشته باشد که دوزبندی باید بر اساس وزن ایده‌آل بدن انجام شود.

۲. بیماری انسدادی مزمن ریه (سی او پی دی)

این دارو برای تسکین علائم ناشی از برونشیت مزمن و آمفیزم تایید شده است.

توضیح بالینی: تئوفیلین علاوه بر اثر گشادکنندگی برونش، باعث تقویت انقباض عضله دیافراگم می‌شود که به بهبود تهویه در بیماران مبتلا به نارسایی مزمن ریوی کمک می‌کند. همچنین با افزایش پاکسازی مخاطی، به تخلیه ترشحات کمک می‌نماید. پایش سطح خونی دارو در این بیماران به دلیل احتمال تداخل با داروهای دیگر بسیار حیاتی است.

تئوفیلین (Theophylline) در دسته‌بندی داروهای متیل‌گزانتین (methylxanthine) است که به‌عنوان شل‌کننده ماهیچه‌ها، گشاد‌کننده برونش یا نایژه، ادرارآور و محرک قلب و سیستم عصبی مرکزی مصرف می‌شود.

مقدار کمی از متیل‌گزانتین به طور طبیعی در چای و لوبیای کاکائو وجود دارد. این ماده ابتدا در سال ۱۸۹۵ استخراج و به عنوان ادرارآور استفاده شد. در سال ۱۹۲۲ پس از شناسایی اثر گشادکننده برونش، برای درمان آسم مورد استفاده قرار گرفت.